Ta strona używa plików cookie
Ta strona korzysta z plików cookie, aby zapewnić lepszą wygodę użytkowania. Przy korzystaniu z tej strony wyrażasz zgodę na używanie przez nas wszystkich plików cookie zgodnie z warunkami naszej polityki plików cookie.
OC operatora drona a zasada ryzyka. Dlaczego odpowiadasz za szkodę, nawet jeśli nie jest Twoją winą?
autor: AeroPolisa.PL,
Zasada winy zakłada, że konieczne jest udowodnienie zawinienia sprawcy (umyślnego bądź nie), aby mógł on ponieść odpowiedzialność za szkodę. Obowiązuje w orzecznictwie karnym i cywilnym (z wyjątkami). Inaczej jest w przypadku zasady ryzyka - jej podstawą jest założenie, że to ten, kto czerpie korzyści z ryzyka, ponosi ciężar szkód z nim związanych.
Ma ona zastosowanie w orzecznictwie cywilnym dotyczącym niebezpiecznej działalności i kierowania ruchem pojazdów mechanicznych – w tym bezzałogowych statków powietrznych.
Odwrócenie ciężaru dowodu winny – poszkodowany
Odpowiedzialność za szkody spowodowane ruchem statków powietrznych podlega przepisom prawa cywilnego o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przy posługiwaniu się mechanicznymi środkami komunikacji poruszanymi za pomocą sił przyrody – zgodnie z ustawą Prawo lotnicze. Zapis ten odwołuje się do Art. 435 i 436 kodeksu cywilnego.
W pierwszym z nich mowa jest, iż: prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody odpowiada za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
Z kolei drugi z wymienionych artykułów podaje, że odpowiedzialność taką ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody, czyli m.in. operator drona.
Oznacza to, że w przypadku szkody powstałej w trakcie prawidłowo wykonywanej operacji, wina operatora nie jest badana – podaje Artur Dziekański z Polskiej Izby Ubezpieczeń.
Istotą odpowiedzialności na zasadzie ryzyka jest brak konieczności wykazania winy sprawcy. Najbardziej dotkliwą tego konsekwencją jest odwrócenie ciężaru dowodu. Przy odpowiedzialności opartej na winie to poszkodowany musi wykazać, że operator był nieostrożny. Przy zasadzie ryzyka poszkodowany musi jedynie udowodnić powstanie szkody, fakt ruchu drona oraz związek przyczynowy. Cała reszta spada na operatora.
Operator może nie zostać uznany winnym tylko wtedy, gdy dowiedzie, że zachodzi jedna z bardzo wąskich przesłanek egzoneracyjnych (wyłączających jego odpowiedzialność):
- siła wyższa,
- wyłączna wina poszkodowanego,
- wyłączna wina osoby trzeciej.
Awaria techniczna nie jest usprawiedliwieniem
Jednym z najczęstszych błędów osób sterujących dronami jest przekonanie, że awaria techniczna zwalnia z odpowiedzialności. Tymczasem prawo cywilne odrzuca takie rozumowanie. Jeżeli w samochodzie pęknie opona i dojdzie do kolizji, kierowca odpowiada, mimo że przyczyna była techniczna. Z dronem sytuacja jest analogiczna – utrata sygnału, błąd oprogramowania, pożar baterii czy nagłe wyłączenie systemów nie stanowią podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności.
Szkoda rodzi odpowiedzialność (z nielicznymi, wymienionymi wcześniej wyjątkami). Są to bowiem typowe elementy ryzyka eksploatacyjnego, które operator powinien uwzględnić zanim rozpocznie lot. Właśnie w takich sytuacjach polisa OC przejmuje finansowy ciężar powstałych szkód (do wysokości sumy ubezpieczenia), który w przeciwnym razie obciążyłby bezpośrednio operatora.
Nie każda sytuacja niezależna od operatora stanowi siłę wyższą
Pojęcie „siły wyższej” bywa nadużywane lub niewłaściwie interpretowane. W polskim prawie nie zostało ono unormowane. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego stosuje się rozumienie zawarte w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07 (OSNC 2008/5/43).
Za siłę wyższą uznaje się zdarzenie, które jest zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i któremu nie można było zapobiec – podaje Sąd Najwyższy w postanowieniu sygn. akt IV CSK 77/11.
Są to więc zdarzenia zewnętrzne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia i wyeliminowania, np. uderzenie meteorytu. Podmuch wiatru, nawalne deszcze czy mgła nie spełniają tych kryteriów. Są to zjawiska meteorologiczne, które operator powinien brać pod uwagę na etapie planowania lotu – ma możliwość zweryfikowania prognozy pogody. Jeżeli dron spadnie i wyrządzi szkody w ludziach lub mieniu na skutek porywu wiatru czy opadów gradu – zostanie to uznane za ryzyko operacyjne, a nie siłę wyższą.
Najczęściej zadawane pytania:
Jaka jest różnica pomiędzy OC pilota a OC operatora drona?
OC Operatora to nowe, OBOWIĄZKOWE ubezpieczenie dla dronów 250g-20kg, wymagane prawem od 13.11.2025. OC Pilota to DOBROWOLNE ubezpieczenie dla dronów spoza tego zakresu (<250g oraz 20-25kg), które chroni Twoją odpowiedzialność cywilną.
Czy jeżeli nie kupię obowiązkowego OC operatora drona, to zapłacę karę?
Za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC operatora drona, od 13 listopada 2025 roku, grozi kara pieniężna w wysokości do 4000 zł. Jednak to nie wszystko. Z uwagi na to, że operator nie posiadał ubezpieczenia, musi również opłacić wszelkie szkody, które zostały wyrządzone osobom trzecim i ich mieniu.
Ile kosztuje OC pilota drona?
Koszt ubezpieczenia OC dla pilota drona może znacznie się różnić w zależności od zakresu ochrony, sumy ubezpieczenia oraz innych czynników. Na AeroPolisa.PL ceny polis OC dla pilotów dronów zaczynają się od 70 złotych rocznie. Mogą one wzrastać, wraz z rosnącą sumą ubezpieczenia oraz rozszerzeniem zakresu ochrony. Przed wyborem polisy ubezpieczenia osobowego dla pilota drona warto dokładnie przeanalizować zakres i koszty ubezpieczenia, aby wybrać najlepszą opcję, która będzie odpowiadać potrzebom i oczekiwaniom operatora.
Zobacz również: